Международный секретариат G-Global г.Нур-Султан, ул.Темирказык, 65, офис 116 тел.: 7(7172) 278903

РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ АЯСЫНДА БІЛІМ БЕРУДЕ ҰЛТТЫҚ БОЛМЫСТЫ САҚТАУ

Барысова Н.Т.

Бейсенбаева А.А.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент,

Қазақстан

Резюме

В этой статье говорится о духовном возрождении в рамках сохранения национальной идентичности в системе образования.

 

Summary

The spiritual revival in the framework of the preservation of national identity in the educational system is conducted in this article.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың еліміздегі саяси реформалар мен эконо­микалық жаңартулардың логикалық жалғасы іспетті «Рухани жаңғыру» бағдарламасы – Қазақстан халқының қызу қолдауына ие болған маңызы ерекше жоба.

Елбасы  жариялаған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»  бағдарламасы біздің қоғамға, ұлтқа және ұлттық рухқа үлкен серпіліс берді. Қазақ қоғамының алдағы уақыттағы дамуының  бағытын анықтады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұл бағытта тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағытын атап көрсетіп те берді:

бірінші – бәсекелік қабілет;

екінші – прагматизм;

үшінші – ұлттық бірегелікті сақтау;

төртінші – білімнің салтанат құруы;

бесінші –Қазақстанның эволюциялық дамуы;

алтыншы – сананың ашықтығы.

Қазақ халқының рухани құндылық­тарын дәріптеп насихаттау, оны түгендеп саралау, заман талабын ескере отырып дамытуға арналған келелі ойларды бүгінгі күні қазақ елі бойтұмар тұтынады. Ұлтын сүйген Елбасының бұл мақаласы санаға сілкініс сыйлап, ойға тағдыршешті қозғау салды.

Рухани жаңғыру дегеніміз, ұлттық салт-сана, әдет-ғұрып, мәдени дәстүрлерді берік сақтай отырып, оны жаңа заман жетістік­терімен, жалпыадамзаттық құндылықтар­мен байыту.

Жастардың борышы – аса маңызды стратегиялық құжатта Елбасы қойған міндеттерді түсіну және зерделеу. Біздің еліміздің  әлемнің ең дамыған елдерінің отыздығына табысты кіруі үшін, әрбір жас адам негізгі оқиғалардан, жаңа ағымдардан және технологиялық үрдістен хабардар болып отыру қажет.

Мақалада айтылған маңызды дүниелердің бірі – білімнің салтанат құруы. Әрбір білімгер өз жері мен оның байлығының иесі болу үшін жаңа технологияларды меңгеріп, жаңаша өмір сүруге үйренудің жолдарын білуге тиіс. Егер қоғамның даму кілті білімді адамдардың жаңаша қызмет атқаруын керек ететін болса, сол жаңашыл адамдарды, болашақ қоғам мүшелеріне білім мен тәрбие беруді жүзеге асыратын мамандар дайындайтын біздің білім беру ұйымдары Елбасы көздеген бағыттарға лайықты болуы тиіс. Ең бастысы – білім беруге қойылып отырған жаңа талаптарды орындауда көптеген жұмыстар жүргізіліп, жастардың үш тілде білім алуына, жаңа технологияларды білім беру жүйесіне енгізуде келелі жұмыстар атқарылуда.

Соның ішінде «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасын қолға алуды тапсырғанын білеміз. Президент əлемдегі ең жақсы 100 оқулықты əртүрлі тілдерден қазақ тіліне аударуға тапсырма берген. «2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқулықтармен оқыта бастауға тиіспіз» деді. Бұл ірі жобаларды іске асыру жағы бүгінде басталып та кетті. Елбасының тапсырмасымен Ұлттық аударма бюросы құрылды, биылдың өзінде философия, мəдениеттану, тіл ғылымы саласындағы 17 оқулық оқырманға жол тартпақшы. Бұл кітаптардың дені ағылшын, француз тілдерінен, яғни түпнұсқа тілдерден аударылуда. Бүгінгі таңда аталмыш мәселені əл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Сүлейман Демирел университеті, Жоғары оқу орындарының қауымдастығы сияқты жоғары оқу орындары атқаруда.

Бұл бағдарлама аясында, ең алдымен, жүз мыңдаған студентке жаңа сапалық деңгейде білім беріледі, осылайша білім саласындағы жаһандық бәсекеге неғұрлым бейімделген мамандарды даярланады. Бұл арқылы мамандар прагматизм мен бәсекелік қабілет сияқты сананы жаңғыртудың негізгі қағидаларын қоғамда орнықтыратын басты күшке айналады.

Біздің ойымызша, осы 100 оқулық мемлекеттік тіліміздің қолданысын кеңейтетін болашақтың бастамасы болары анық. Бұл алдымен қазақ тілінде білім алудың маңыздылығын айқындап, мемлекеттік тіліміздің қуаттануына, тереңнен тамыр жаюына мүмкіндік туғызады. Елбасы мақаласының «Таяу жылдардағы міндеттер» атты екінші бөлімінде алда атқарылар бірнеше жобалар нақты көрсетіледі: «Біздің әлеуметтік және гуманитарлық біліміміз ұзақ жылдар бойы бір ғана ілімнің аясында шектеліп, дүниеге бір ғана көзқараспен қарауға мәжбүр болдық. Әлемнің үздік 100 оқулығының қазақ тілінде шығуы 5-6 жылдан кейін-ақ жемісін бере бастайды. Сол себепті, уақыт ұттырмай, ең заманауи, таңдаулы үлгілерді алып, олардың қазақ тіліндегі аудармасын жасауымыз керек».

Осылайша, болашақтың негізі білім ордаларының аудиторияларында, кітапханаларда  қаланады.

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Адам баласының бүкіл ғұмырындағы ең сенімді және ең сабырлы серігі – кітап»,- деп атап өткен болатын. Бұл – мемлекеттің міндеті. Бұл рухани, үлкен жоба.

Қазақстан Республикасының барлық мақсаты мен мүддесі ұлттық бірізділікті сақтай отырып, тәрбие жүйесін жетілдіру, ұлтымыздың тарихи- дәстүрлі сенімін жаңаша әлеуметтік жағдаймен ұштастыра дамыта беру болып отыр.  Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Абайдың даналығы, Әуезовтің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күйлері, ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні – бұлар біздің рухани мәдениетіміздің бір парасы ғана. Осыларды оқып өскен ұрпақтың санасы биік, рухани дамыған, нағыз патриот болатыны сөзсіз.

         Қазіргі өскелең ұрпақ – өмірге бейімделген, қоғамға қосар үлесі бар жеке тұлға болып қалыптасуда. Олардың нақты мақсаты – шапшаң дамыған, өзгеріске толы заман талабына сай, өмірде өз орнын таба алатын, халыққа кедергісіз қызмет жасай алатын алғыр да білімді болу.

Осы орайда құрылған «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының» басты мақсаты: 

  • · Қазақ тілінің мәртебесін көтеру;
  • · Мемлекеттік мекемелерде іс-қағаздарды қазақ тілінде жүргізу;
  • · Ағылшын тілін меңгерту;
  • · Орыс тілін жетік білу;
  • · Әр ұлттың тілдерін дамыту, оларды сақтап қалуға мүмкіндік жасау;
  • · Тілдер гармониясының бірлігіне жол ашу.

       Елбасының үштұғырлы саясаты  аясында шетел тілін үйрену, оның қолданыс аясын кеңейту бүгінде кезек күттірмейтін өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Алайда «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте», -деп ақын жырлағандай, өз тілінде еркін сөйлеп, өз тілін құрметтейтін тұлғаны баулысақ, өзге тілді қадірлейтін тұлғаны баулитынымызға көз жеткіземіз. Үштілділіктің маңызын түсіне білген жанның еліміз үшін болашақтағы алары да, берері де мол. «Біз ағылшын тілін игеруде серпіліс жасауымыз керек. Қазіргі әлемнің осы «лингва франкасын» меңгеру біздің еліміздің әрбір азаматына өмірдегі шексіз жаңа мүмкіндіктерді ашады»

«Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асырудың басты тетіктерінің бірі – оқу үдерісі.   Осыған орай қоғамдық сана­ны жаңғырту үдерісін табысты жүзеге асыру үшін барлық университет мамандықтарына рухани жаңғыруға қатысты элективті пәндер енгізілді.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, филология факультеті, шетел тілдері кафедрасының оқытушылары келешек ұрпаққа жол көрсетіп, жаңа фармацияның жаңа бағытындағы ұстазын қалыптастыру, ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында үлес қосуда.

 Ағылшын тілінде «Биология», «Химия», «Физика» және «Информатика» пәнін тереңдетіп оқытатын топтарда «General English A2», «General English B1,B2», «Specialized English», «Practice of oral and written English», «Professional-oriented English Language» пәндерін өтуде. Шетел тілдері кафедрасының ұжымы университет мамандықтары бойынша мамандармен бірлесіп қазақ-орыс-ағылшын тілінде терминологиялық түсіндірме сөздіктерін, мамандыққа арналған оқу–әдістемелік құралдарын шығарып, сабақтар барысында кең қолдануда; студенттерді ағылшын тілінде жазылған шетелдік ғалымдардың ғылыми жұмыстарын қолдана білу дағдыларын дамытуда.

«Practice of oral and written English» пәнінде студенттер көптеген тақырыптарға екеуара сөйлесу, монолог, ситуация бойынша әңгімелесу,сұрақ-жауап беру, эссе жазу дағдыларын дамытуда.

«Professional-oriented English Language» пәні дәрістерінде студенттер  ағылшын тілінде резюме жазу, жеке парақ толтыру, ресми, бейресми хаттарға жауап беру, арнайы мәтіндерді аудару, ауызша түсінігін айту, екеуара қандайда бір тақырыпқа сөйлесу, презентация жасап, қорғау дағдыларын үйренуде.

«Specialized English» пәні сабақтарында жоғарыда аталған тапсырмалардан бөлек болашақ мамандықтары бойынша атақты тұлғалардың

өмірбаяны, ғылыми жұмыстары туралы презентация жасап және мектеп бағдарламасы бойынша арнайы тақырып таңдап, ашық сабақтың күнтізбелік жоспарын түзіп, сабақ өту дағдыларын қалыптастыруда.

«General English A2», «General English B1,B2» пәндерінің ОБСӨЖ сабақтарында Елтану тақырыптары бойынша презентациялар қорғау, ағылшын тілінде сөйлейтін елдердің әдеп-ғұрыптарымен, мідениетімен танысу, қазақ халқының әдеп-ғұрпын дәріптеу мақсатында рольдік ойындар арқылы ағылшын тілінде сценарий көрсету қолға алынған.

Қорыта келгенде, Ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында жұмыс жүргізудеміз.

Әдебиеттер

  1. Н.Н.Назарбаев. « Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы. Егемен Қазақстан газеті.2017.
  2. Г.Абдикаликова. « Духовное возрождение-приоритет Третьей модернизации Казахстана».2017.
  3. С.Мұсатаев. « Жүз оқулықтың ерекшелігін сөз етсек...».https://abai/kz>

 РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ АЯСЫНДА БІЛІМ БЕРУДЕ ҰЛТТЫҚ БОЛМЫСТЫ САҚТАУ

Барысова Н.Т.

Бейсенбаева А.А.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент,

Қазақстан

Резюме

В этой статье говорится о духовном возрождении в рамках сохранения национальной идентичности в системе образования.

 

Summary

The spiritual revival in the framework of the preservation of national identity in the educational system is conducted in this article.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың еліміздегі саяси реформалар мен эконо­микалық жаңартулардың логикалық жалғасы іспетті «Рухани жаңғыру» бағдарламасы – Қазақстан халқының қызу қолдауына ие болған маңызы ерекше жоба.

Елбасы  жариялаған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»  бағдарламасы біздің қоғамға, ұлтқа және ұлттық рухқа үлкен серпіліс берді. Қазақ қоғамының алдағы уақыттағы дамуының  бағытын анықтады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұл бағытта тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағытын атап көрсетіп те берді:

бірінші – бәсекелік қабілет;

екінші – прагматизм;

үшінші – ұлттық бірегелікті сақтау;

төртінші – білімнің салтанат құруы;

бесінші –Қазақстанның эволюциялық дамуы;

алтыншы – сананың ашықтығы.

Қазақ халқының рухани құндылық­тарын дәріптеп насихаттау, оны түгендеп саралау, заман талабын ескере отырып дамытуға арналған келелі ойларды бүгінгі күні қазақ елі бойтұмар тұтынады. Ұлтын сүйген Елбасының бұл мақаласы санаға сілкініс сыйлап, ойға тағдыршешті қозғау салды.

Рухани жаңғыру дегеніміз, ұлттық салт-сана, әдет-ғұрып, мәдени дәстүрлерді берік сақтай отырып, оны жаңа заман жетістік­терімен, жалпыадамзаттық құндылықтар­мен байыту.

Жастардың борышы – аса маңызды стратегиялық құжатта Елбасы қойған міндеттерді түсіну және зерделеу. Біздің еліміздің  әлемнің ең дамыған елдерінің отыздығына табысты кіруі үшін, әрбір жас адам негізгі оқиғалардан, жаңа ағымдардан және технологиялық үрдістен хабардар болып отыру қажет.

Мақалада айтылған маңызды дүниелердің бірі – білімнің салтанат құруы. Әрбір білімгер өз жері мен оның байлығының иесі болу үшін жаңа технологияларды меңгеріп, жаңаша өмір сүруге үйренудің жолдарын білуге тиіс. Егер қоғамның даму кілті білімді адамдардың жаңаша қызмет атқаруын керек ететін болса, сол жаңашыл адамдарды, болашақ қоғам мүшелеріне білім мен тәрбие беруді жүзеге асыратын мамандар дайындайтын біздің білім беру ұйымдары Елбасы көздеген бағыттарға лайықты болуы тиіс. Ең бастысы – білім беруге қойылып отырған жаңа талаптарды орындауда көптеген жұмыстар жүргізіліп, жастардың үш тілде білім алуына, жаңа технологияларды білім беру жүйесіне енгізуде келелі жұмыстар атқарылуда.

Соның ішінде «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасын қолға алуды тапсырғанын білеміз. Президент əлемдегі ең жақсы 100 оқулықты əртүрлі тілдерден қазақ тіліне аударуға тапсырма берген. «2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқулықтармен оқыта бастауға тиіспіз» деді. Бұл ірі жобаларды іске асыру жағы бүгінде басталып та кетті. Елбасының тапсырмасымен Ұлттық аударма бюросы құрылды, биылдың өзінде философия, мəдениеттану, тіл ғылымы саласындағы 17 оқулық оқырманға жол тартпақшы. Бұл кітаптардың дені ағылшын, француз тілдерінен, яғни түпнұсқа тілдерден аударылуда. Бүгінгі таңда аталмыш мәселені əл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Сүлейман Демирел университеті, Жоғары оқу орындарының қауымдастығы сияқты жоғары оқу орындары атқаруда.

Бұл бағдарлама аясында, ең алдымен, жүз мыңдаған студентке жаңа сапалық деңгейде білім беріледі, осылайша білім саласындағы жаһандық бәсекеге неғұрлым бейімделген мамандарды даярланады. Бұл арқылы мамандар прагматизм мен бәсекелік қабілет сияқты сананы жаңғыртудың негізгі қағидаларын қоғамда орнықтыратын басты күшке айналады.

Біздің ойымызша, осы 100 оқулық мемлекеттік тіліміздің қолданысын кеңейтетін болашақтың бастамасы болары анық. Бұл алдымен қазақ тілінде білім алудың маңыздылығын айқындап, мемлекеттік тіліміздің қуаттануына, тереңнен тамыр жаюына мүмкіндік туғызады. Елбасы мақаласының «Таяу жылдардағы міндеттер» атты екінші бөлімінде алда атқарылар бірнеше жобалар нақты көрсетіледі: «Біздің әлеуметтік және гуманитарлық біліміміз ұзақ жылдар бойы бір ғана ілімнің аясында шектеліп, дүниеге бір ғана көзқараспен қарауға мәжбүр болдық. Әлемнің үздік 100 оқулығының қазақ тілінде шығуы 5-6 жылдан кейін-ақ жемісін бере бастайды. Сол себепті, уақыт ұттырмай, ең заманауи, таңдаулы үлгілерді алып, олардың қазақ тіліндегі аудармасын жасауымыз керек».

Осылайша, болашақтың негізі білім ордаларының аудиторияларында, кітапханаларда  қаланады.

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Адам баласының бүкіл ғұмырындағы ең сенімді және ең сабырлы серігі – кітап»,- деп атап өткен болатын. Бұл – мемлекеттің міндеті. Бұл рухани, үлкен жоба.

Қазақстан Республикасының барлық мақсаты мен мүддесі ұлттық бірізділікті сақтай отырып, тәрбие жүйесін жетілдіру, ұлтымыздың тарихи- дәстүрлі сенімін жаңаша әлеуметтік жағдаймен ұштастыра дамыта беру болып отыр.  Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Абайдың даналығы, Әуезовтің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күйлері, ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні – бұлар біздің рухани мәдениетіміздің бір парасы ғана. Осыларды оқып өскен ұрпақтың санасы биік, рухани дамыған, нағыз патриот болатыны сөзсіз.

         Қазіргі өскелең ұрпақ – өмірге бейімделген, қоғамға қосар үлесі бар жеке тұлға болып қалыптасуда. Олардың нақты мақсаты – шапшаң дамыған, өзгеріске толы заман талабына сай, өмірде өз орнын таба алатын, халыққа кедергісіз қызмет жасай алатын алғыр да білімді болу.

Осы орайда құрылған «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының» басты мақсаты: 

       Елбасының үштұғырлы саясаты  аясында шетел тілін үйрену, оның қолданыс аясын кеңейту бүгінде кезек күттірмейтін өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Алайда «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте», -деп ақын жырлағандай, өз тілінде еркін сөйлеп, өз тілін құрметтейтін тұлғаны баулысақ, өзге тілді қадірлейтін тұлғаны баулитынымызға көз жеткіземіз. Үштілділіктің маңызын түсіне білген жанның еліміз үшін болашақтағы алары да, берері де мол. «Біз ағылшын тілін игеруде серпіліс жасауымыз керек. Қазіргі әлемнің осы «лингва франкасын» меңгеру біздің еліміздің әрбір азаматына өмірдегі шексіз жаңа мүмкіндіктерді ашады»

«Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асырудың басты тетіктерінің бірі – оқу үдерісі.   Осыған орай қоғамдық сана­ны жаңғырту үдерісін табысты жүзеге асыру үшін барлық университет мамандықтарына рухани жаңғыруға қатысты элективті пәндер енгізілді.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, филология факультеті, шетел тілдері кафедрасының оқытушылары келешек ұрпаққа жол көрсетіп, жаңа фармацияның жаңа бағытындағы ұстазын қалыптастыру, ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында үлес қосуда.

 Ағылшын тілінде «Биология», «Химия», «Физика» және «Информатика» пәнін тереңдетіп оқытатын топтарда «General English A2», «General English B1,B2», «Specialized English», «Practice of oral and written English», «Professional-oriented English Language» пәндерін өтуде. Шетел тілдері кафедрасының ұжымы университет мамандықтары бойынша мамандармен бірлесіп қазақ-орыс-ағылшын тілінде терминологиялық түсіндірме сөздіктерін, мамандыққа арналған оқу–әдістемелік құралдарын шығарып, сабақтар барысында кең қолдануда; студенттерді ағылшын тілінде жазылған шетелдік ғалымдардың ғылыми жұмыстарын қолдана білу дағдыларын дамытуда.

«Practice of oral and written English» пәнінде студенттер көптеген тақырыптарға екеуара сөйлесу, монолог, ситуация бойынша әңгімелесу,сұрақ-жауап беру, эссе жазу дағдыларын дамытуда.

«Professional-oriented English Language» пәні дәрістерінде студенттер  ағылшын тілінде резюме жазу, жеке парақ толтыру, ресми, бейресми хаттарға жауап беру, арнайы мәтіндерді аудару, ауызша түсінігін айту, екеуара қандайда бір тақырыпқа сөйлесу, презентация жасап, қорғау дағдыларын үйренуде.

«Specialized English» пәні сабақтарында жоғарыда аталған тапсырмалардан бөлек болашақ мамандықтары бойынша атақты тұлғалардың

өмірбаяны, ғылыми жұмыстары туралы презентация жасап және мектеп бағдарламасы бойынша арнайы тақырып таңдап, ашық сабақтың күнтізбелік жоспарын түзіп, сабақ өту дағдыларын қалыптастыруда.

«General English A2», «General English B1,B2» пәндерінің ОБСӨЖ сабақтарында Елтану тақырыптары бойынша презентациялар қорғау, ағылшын тілінде сөйлейтін елдердің әдеп-ғұрыптарымен, мідениетімен танысу, қазақ халқының әдеп-ғұрпын дәріптеу мақсатында рольдік ойындар арқылы ағылшын тілінде сценарий көрсету қолға алынған.

Қорыта келгенде, Ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында жұмыс жүргізудеміз.

Әдебиеттер

  1. Н.Н.Назарбаев. « Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы. Егемен Қазақстан газеті.2017.
  2. Г.Абдикаликова. « Духовное возрождение-приоритет Третьей модернизации Казахстана».2017.
  3. С.Мұсатаев. « Жүз оқулықтың ерекшелігін сөз етсек...».https://abai/kz>

 РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ АЯСЫНДА БІЛІМ БЕРУДЕ ҰЛТТЫҚ БОЛМЫСТЫ САҚТАУ

Барысова Н.Т.

Бейсенбаева А.А.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент,

Қазақстан

Резюме

В этой статье говорится о духовном возрождении в рамках сохранения национальной идентичности в системе образования.

 

Summary

The spiritual revival in the framework of the preservation of national identity in the educational system is conducted in this article.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың еліміздегі саяси реформалар мен эконо­микалық жаңартулардың логикалық жалғасы іспетті «Рухани жаңғыру» бағдарламасы – Қазақстан халқының қызу қолдауына ие болған маңызы ерекше жоба.

Елбасы  жариялаған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»  бағдарламасы біздің қоғамға, ұлтқа және ұлттық рухқа үлкен серпіліс берді. Қазақ қоғамының алдағы уақыттағы дамуының  бағытын анықтады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұл бағытта тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағытын атап көрсетіп те берді:

бірінші – бәсекелік қабілет;

екінші – прагматизм;

үшінші – ұлттық бірегелікті сақтау;

төртінші – білімнің салтанат құруы;

бесінші –Қазақстанның эволюциялық дамуы;

алтыншы – сананың ашықтығы.

Қазақ халқының рухани құндылық­тарын дәріптеп насихаттау, оны түгендеп саралау, заман талабын ескере отырып дамытуға арналған келелі ойларды бүгінгі күні қазақ елі бойтұмар тұтынады. Ұлтын сүйген Елбасының бұл мақаласы санаға сілкініс сыйлап, ойға тағдыршешті қозғау салды.

Рухани жаңғыру дегеніміз, ұлттық салт-сана, әдет-ғұрып, мәдени дәстүрлерді берік сақтай отырып, оны жаңа заман жетістік­терімен, жалпыадамзаттық құндылықтар­мен байыту.

Жастардың борышы – аса маңызды стратегиялық құжатта Елбасы қойған міндеттерді түсіну және зерделеу. Біздің еліміздің  әлемнің ең дамыған елдерінің отыздығына табысты кіруі үшін, әрбір жас адам негізгі оқиғалардан, жаңа ағымдардан және технологиялық үрдістен хабардар болып отыру қажет.

Мақалада айтылған маңызды дүниелердің бірі – білімнің салтанат құруы. Әрбір білімгер өз жері мен оның байлығының иесі болу үшін жаңа технологияларды меңгеріп, жаңаша өмір сүруге үйренудің жолдарын білуге тиіс. Егер қоғамның даму кілті білімді адамдардың жаңаша қызмет атқаруын керек ететін болса, сол жаңашыл адамдарды, болашақ қоғам мүшелеріне білім мен тәрбие беруді жүзеге асыратын мамандар дайындайтын біздің білім беру ұйымдары Елбасы көздеген бағыттарға лайықты болуы тиіс. Ең бастысы – білім беруге қойылып отырған жаңа талаптарды орындауда көптеген жұмыстар жүргізіліп, жастардың үш тілде білім алуына, жаңа технологияларды білім беру жүйесіне енгізуде келелі жұмыстар атқарылуда.

Соның ішінде «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасын қолға алуды тапсырғанын білеміз. Президент əлемдегі ең жақсы 100 оқулықты əртүрлі тілдерден қазақ тіліне аударуға тапсырма берген. «2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқулықтармен оқыта бастауға тиіспіз» деді. Бұл ірі жобаларды іске асыру жағы бүгінде басталып та кетті. Елбасының тапсырмасымен Ұлттық аударма бюросы құрылды, биылдың өзінде философия, мəдениеттану, тіл ғылымы саласындағы 17 оқулық оқырманға жол тартпақшы. Бұл кітаптардың дені ағылшын, француз тілдерінен, яғни түпнұсқа тілдерден аударылуда. Бүгінгі таңда аталмыш мәселені əл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Сүлейман Демирел университеті, Жоғары оқу орындарының қауымдастығы сияқты жоғары оқу орындары атқаруда.

Бұл бағдарлама аясында, ең алдымен, жүз мыңдаған студентке жаңа сапалық деңгейде білім беріледі, осылайша білім саласындағы жаһандық бәсекеге неғұрлым бейімделген мамандарды даярланады. Бұл арқылы мамандар прагматизм мен бәсекелік қабілет сияқты сананы жаңғыртудың негізгі қағидаларын қоғамда орнықтыратын басты күшке айналады.

Біздің ойымызша, осы 100 оқулық мемлекеттік тіліміздің қолданысын кеңейтетін болашақтың бастамасы болары анық. Бұл алдымен қазақ тілінде білім алудың маңыздылығын айқындап, мемлекеттік тіліміздің қуаттануына, тереңнен тамыр жаюына мүмкіндік туғызады. Елбасы мақаласының «Таяу жылдардағы міндеттер» атты екінші бөлімінде алда атқарылар бірнеше жобалар нақты көрсетіледі: «Біздің әлеуметтік және гуманитарлық біліміміз ұзақ жылдар бойы бір ғана ілімнің аясында шектеліп, дүниеге бір ғана көзқараспен қарауға мәжбүр болдық. Әлемнің үздік 100 оқулығының қазақ тілінде шығуы 5-6 жылдан кейін-ақ жемісін бере бастайды. Сол себепті, уақыт ұттырмай, ең заманауи, таңдаулы үлгілерді алып, олардың қазақ тіліндегі аудармасын жасауымыз керек».

Осылайша, болашақтың негізі білім ордаларының аудиторияларында, кітапханаларда  қаланады.

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Адам баласының бүкіл ғұмырындағы ең сенімді және ең сабырлы серігі – кітап»,- деп атап өткен болатын. Бұл – мемлекеттің міндеті. Бұл рухани, үлкен жоба.

Қазақстан Республикасының барлық мақсаты мен мүддесі ұлттық бірізділікті сақтай отырып, тәрбие жүйесін жетілдіру, ұлтымыздың тарихи- дәстүрлі сенімін жаңаша әлеуметтік жағдаймен ұштастыра дамыта беру болып отыр.  Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Абайдың даналығы, Әуезовтің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күйлері, ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні – бұлар біздің рухани мәдениетіміздің бір парасы ғана. Осыларды оқып өскен ұрпақтың санасы биік, рухани дамыған, нағыз патриот болатыны сөзсіз.

         Қазіргі өскелең ұрпақ – өмірге бейімделген, қоғамға қосар үлесі бар жеке тұлға болып қалыптасуда. Олардың нақты мақсаты – шапшаң дамыған, өзгеріске толы заман талабына сай, өмірде өз орнын таба алатын, халыққа кедергісіз қызмет жасай алатын алғыр да білімді болу.

Осы орайда құрылған «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының» басты мақсаты: 

       Елбасының үштұғырлы саясаты  аясында шетел тілін үйрену, оның қолданыс аясын кеңейту бүгінде кезек күттірмейтін өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Алайда «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте», -деп ақын жырлағандай, өз тілінде еркін сөйлеп, өз тілін құрметтейтін тұлғаны баулысақ, өзге тілді қадірлейтін тұлғаны баулитынымызға көз жеткіземіз. Үштілділіктің маңызын түсіне білген жанның еліміз үшін болашақтағы алары да, берері де мол. «Біз ағылшын тілін игеруде серпіліс жасауымыз керек. Қазіргі әлемнің осы «лингва франкасын» меңгеру біздің еліміздің әрбір азаматына өмірдегі шексіз жаңа мүмкіндіктерді ашады»

«Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асырудың басты тетіктерінің бірі – оқу үдерісі.   Осыған орай қоғамдық сана­ны жаңғырту үдерісін табысты жүзеге асыру үшін барлық университет мамандықтарына рухани жаңғыруға қатысты элективті пәндер енгізілді.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, филология факультеті, шетел тілдері кафедрасының оқытушылары келешек ұрпаққа жол көрсетіп, жаңа фармацияның жаңа бағытындағы ұстазын қалыптастыру, ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында үлес қосуда.

 Ағылшын тілінде «Биология», «Химия», «Физика» және «Информатика» пәнін тереңдетіп оқытатын топтарда «General English A2», «General English B1,B2», «Specialized English», «Practice of oral and written English», «Professional-oriented English Language» пәндерін өтуде. Шетел тілдері кафедрасының ұжымы университет мамандықтары бойынша мамандармен бірлесіп қазақ-орыс-ағылшын тілінде терминологиялық түсіндірме сөздіктерін, мамандыққа арналған оқу–әдістемелік құралдарын шығарып, сабақтар барысында кең қолдануда; студенттерді ағылшын тілінде жазылған шетелдік ғалымдардың ғылыми жұмыстарын қолдана білу дағдыларын дамытуда.

«Practice of oral and written English» пәнінде студенттер көптеген тақырыптарға екеуара сөйлесу, монолог, ситуация бойынша әңгімелесу,сұрақ-жауап беру, эссе жазу дағдыларын дамытуда.

«Professional-oriented English Language» пәні дәрістерінде студенттер  ағылшын тілінде резюме жазу, жеке парақ толтыру, ресми, бейресми хаттарға жауап беру, арнайы мәтіндерді аудару, ауызша түсінігін айту, екеуара қандайда бір тақырыпқа сөйлесу, презентация жасап, қорғау дағдыларын үйренуде.

«Specialized English» пәні сабақтарында жоғарыда аталған тапсырмалардан бөлек болашақ мамандықтары бойынша атақты тұлғалардың

өмірбаяны, ғылыми жұмыстары туралы презентация жасап және мектеп бағдарламасы бойынша арнайы тақырып таңдап, ашық сабақтың күнтізбелік жоспарын түзіп, сабақ өту дағдыларын қалыптастыруда.

«General English A2», «General English B1,B2» пәндерінің ОБСӨЖ сабақтарында Елтану тақырыптары бойынша презентациялар қорғау, ағылшын тілінде сөйлейтін елдердің әдеп-ғұрыптарымен, мідениетімен танысу, қазақ халқының әдеп-ғұрпын дәріптеу мақсатында рольдік ойындар арқылы ағылшын тілінде сценарий көрсету қолға алынған.

Қорыта келгенде, Ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында жұмыс жүргізудеміз.

Әдебиеттер

  1. Н.Н.Назарбаев. « Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы. Егемен Қазақстан газеті.2017.
  2. Г.Абдикаликова. « Духовное возрождение-приоритет Третьей модернизации Казахстана».2017.
  3. С.Мұсатаев. « Жүз оқулықтың ерекшелігін сөз етсек...».https://abai/kz>

 РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ АЯСЫНДА БІЛІМ БЕРУДЕ ҰЛТТЫҚ БОЛМЫСТЫ САҚТАУ

Барысова Н.Т.

Бейсенбаева А.А.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент,

Қазақстан

Резюме

В этой статье говорится о духовном возрождении в рамках сохранения национальной идентичности в системе образования.

 

Summary

The spiritual revival in the framework of the preservation of national identity in the educational system is conducted in this article.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың еліміздегі саяси реформалар мен эконо­микалық жаңартулардың логикалық жалғасы іспетті «Рухани жаңғыру» бағдарламасы – Қазақстан халқының қызу қолдауына ие болған маңызы ерекше жоба.

Елбасы  жариялаған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»  бағдарламасы біздің қоғамға, ұлтқа және ұлттық рухқа үлкен серпіліс берді. Қазақ қоғамының алдағы уақыттағы дамуының  бағытын анықтады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұл бағытта тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағытын атап көрсетіп те берді:

бірінші – бәсекелік қабілет;

екінші – прагматизм;

үшінші – ұлттық бірегелікті сақтау;

төртінші – білімнің салтанат құруы;

бесінші –Қазақстанның эволюциялық дамуы;

алтыншы – сананың ашықтығы.

Қазақ халқының рухани құндылық­тарын дәріптеп насихаттау, оны түгендеп саралау, заман талабын ескере отырып дамытуға арналған келелі ойларды бүгінгі күні қазақ елі бойтұмар тұтынады. Ұлтын сүйген Елбасының бұл мақаласы санаға сілкініс сыйлап, ойға тағдыршешті қозғау салды.

Рухани жаңғыру дегеніміз, ұлттық салт-сана, әдет-ғұрып, мәдени дәстүрлерді берік сақтай отырып, оны жаңа заман жетістік­терімен, жалпыадамзаттық құндылықтар­мен байыту.

Жастардың борышы – аса маңызды стратегиялық құжатта Елбасы қойған міндеттерді түсіну және зерделеу. Біздің еліміздің  әлемнің ең дамыған елдерінің отыздығына табысты кіруі үшін, әрбір жас адам негізгі оқиғалардан, жаңа ағымдардан және технологиялық үрдістен хабардар болып отыру қажет.

Мақалада айтылған маңызды дүниелердің бірі – білімнің салтанат құруы. Әрбір білімгер өз жері мен оның байлығының иесі болу үшін жаңа технологияларды меңгеріп, жаңаша өмір сүруге үйренудің жолдарын білуге тиіс. Егер қоғамның даму кілті білімді адамдардың жаңаша қызмет атқаруын керек ететін болса, сол жаңашыл адамдарды, болашақ қоғам мүшелеріне білім мен тәрбие беруді жүзеге асыратын мамандар дайындайтын біздің білім беру ұйымдары Елбасы көздеген бағыттарға лайықты болуы тиіс. Ең бастысы – білім беруге қойылып отырған жаңа талаптарды орындауда көптеген жұмыстар жүргізіліп, жастардың үш тілде білім алуына, жаңа технологияларды білім беру жүйесіне енгізуде келелі жұмыстар атқарылуда.

Соның ішінде «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасын қолға алуды тапсырғанын білеміз. Президент əлемдегі ең жақсы 100 оқулықты əртүрлі тілдерден қазақ тіліне аударуға тапсырма берген. «2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқулықтармен оқыта бастауға тиіспіз» деді. Бұл ірі жобаларды іске асыру жағы бүгінде басталып та кетті. Елбасының тапсырмасымен Ұлттық аударма бюросы құрылды, биылдың өзінде философия, мəдениеттану, тіл ғылымы саласындағы 17 оқулық оқырманға жол тартпақшы. Бұл кітаптардың дені ағылшын, француз тілдерінен, яғни түпнұсқа тілдерден аударылуда. Бүгінгі таңда аталмыш мәселені əл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Сүлейман Демирел университеті, Жоғары оқу орындарының қауымдастығы сияқты жоғары оқу орындары атқаруда.

Бұл бағдарлама аясында, ең алдымен, жүз мыңдаған студентке жаңа сапалық деңгейде білім беріледі, осылайша білім саласындағы жаһандық бәсекеге неғұрлым бейімделген мамандарды даярланады. Бұл арқылы мамандар прагматизм мен бәсекелік қабілет сияқты сананы жаңғыртудың негізгі қағидаларын қоғамда орнықтыратын басты күшке айналады.

Біздің ойымызша, осы 100 оқулық мемлекеттік тіліміздің қолданысын кеңейтетін болашақтың бастамасы болары анық. Бұл алдымен қазақ тілінде білім алудың маңыздылығын айқындап, мемлекеттік тіліміздің қуаттануына, тереңнен тамыр жаюына мүмкіндік туғызады. Елбасы мақаласының «Таяу жылдардағы міндеттер» атты екінші бөлімінде алда атқарылар бірнеше жобалар нақты көрсетіледі: «Біздің әлеуметтік және гуманитарлық біліміміз ұзақ жылдар бойы бір ғана ілімнің аясында шектеліп, дүниеге бір ғана көзқараспен қарауға мәжбүр болдық. Әлемнің үздік 100 оқулығының қазақ тілінде шығуы 5-6 жылдан кейін-ақ жемісін бере бастайды. Сол себепті, уақыт ұттырмай, ең заманауи, таңдаулы үлгілерді алып, олардың қазақ тіліндегі аудармасын жасауымыз керек».

Осылайша, болашақтың негізі білім ордаларының аудиторияларында, кітапханаларда  қаланады.

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Адам баласының бүкіл ғұмырындағы ең сенімді және ең сабырлы серігі – кітап»,- деп атап өткен болатын. Бұл – мемлекеттің міндеті. Бұл рухани, үлкен жоба.

Қазақстан Республикасының барлық мақсаты мен мүддесі ұлттық бірізділікті сақтай отырып, тәрбие жүйесін жетілдіру, ұлтымыздың тарихи- дәстүрлі сенімін жаңаша әлеуметтік жағдаймен ұштастыра дамыта беру болып отыр.  Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Абайдың даналығы, Әуезовтің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күйлері, ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні – бұлар біздің рухани мәдениетіміздің бір парасы ғана. Осыларды оқып өскен ұрпақтың санасы биік, рухани дамыған, нағыз патриот болатыны сөзсіз.

         Қазіргі өскелең ұрпақ – өмірге бейімделген, қоғамға қосар үлесі бар жеке тұлға болып қалыптасуда. Олардың нақты мақсаты – шапшаң дамыған, өзгеріске толы заман талабына сай, өмірде өз орнын таба алатын, халыққа кедергісіз қызмет жасай алатын алғыр да білімді болу.

Осы орайда құрылған «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының» басты мақсаты: 

       Елбасының үштұғырлы саясаты  аясында шетел тілін үйрену, оның қолданыс аясын кеңейту бүгінде кезек күттірмейтін өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Алайда «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте», -деп ақын жырлағандай, өз тілінде еркін сөйлеп, өз тілін құрметтейтін тұлғаны баулысақ, өзге тілді қадірлейтін тұлғаны баулитынымызға көз жеткіземіз. Үштілділіктің маңызын түсіне білген жанның еліміз үшін болашақтағы алары да, берері де мол. «Біз ағылшын тілін игеруде серпіліс жасауымыз керек. Қазіргі әлемнің осы «лингва франкасын» меңгеру біздің еліміздің әрбір азаматына өмірдегі шексіз жаңа мүмкіндіктерді ашады»

«Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асырудың басты тетіктерінің бірі – оқу үдерісі.   Осыған орай қоғамдық сана­ны жаңғырту үдерісін табысты жүзеге асыру үшін барлық университет мамандықтарына рухани жаңғыруға қатысты элективті пәндер енгізілді.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, филология факультеті, шетел тілдері кафедрасының оқытушылары келешек ұрпаққа жол көрсетіп, жаңа фармацияның жаңа бағытындағы ұстазын қалыптастыру, ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында үлес қосуда.

 Ағылшын тілінде «Биология», «Химия», «Физика» және «Информатика» пәнін тереңдетіп оқытатын топтарда «General English A2», «General English B1,B2», «Specialized English», «Practice of oral and written English», «Professional-oriented English Language» пәндерін өтуде. Шетел тілдері кафедрасының ұжымы университет мамандықтары бойынша мамандармен бірлесіп қазақ-орыс-ағылшын тілінде терминологиялық түсіндірме сөздіктерін, мамандыққа арналған оқу–әдістемелік құралдарын шығарып, сабақтар барысында кең қолдануда; студенттерді ағылшын тілінде жазылған шетелдік ғалымдардың ғылыми жұмыстарын қолдана білу дағдыларын дамытуда.

«Practice of oral and written English» пәнінде студенттер көптеген тақырыптарға екеуара сөйлесу, монолог, ситуация бойынша әңгімелесу,сұрақ-жауап беру, эссе жазу дағдыларын дамытуда.

«Professional-oriented English Language» пәні дәрістерінде студенттер  ағылшын тілінде резюме жазу, жеке парақ толтыру, ресми, бейресми хаттарға жауап беру, арнайы мәтіндерді аудару, ауызша түсінігін айту, екеуара қандайда бір тақырыпқа сөйлесу, презентация жасап, қорғау дағдыларын үйренуде.

«Specialized English» пәні сабақтарында жоғарыда аталған тапсырмалардан бөлек болашақ мамандықтары бойынша атақты тұлғалардың

өмірбаяны, ғылыми жұмыстары туралы презентация жасап және мектеп бағдарламасы бойынша арнайы тақырып таңдап, ашық сабақтың күнтізбелік жоспарын түзіп, сабақ өту дағдыларын қалыптастыруда.

«General English A2», «General English B1,B2» пәндерінің ОБСӨЖ сабақтарында Елтану тақырыптары бойынша презентациялар қорғау, ағылшын тілінде сөйлейтін елдердің әдеп-ғұрыптарымен, мідениетімен танысу, қазақ халқының әдеп-ғұрпын дәріптеу мақсатында рольдік ойындар арқылы ағылшын тілінде сценарий көрсету қолға алынған.

Қорыта келгенде, Ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында жұмыс жүргізудеміз.

Әдебиеттер

  1. Н.Н.Назарбаев. « Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы. Егемен Қазақстан газеті.2017.
  2. Г.Абдикаликова. « Духовное возрождение-приоритет Третьей модернизации Казахстана».2017.
  3. С.Мұсатаев. « Жүз оқулықтың ерекшелігін сөз етсек...».https://abai/kz>

 РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ АЯСЫНДА БІЛІМ БЕРУДЕ ҰЛТТЫҚ БОЛМЫСТЫ САҚТАУ

Барысова Н.Т.

Бейсенбаева А.А.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, Шымкент,

Қазақстан

Резюме

В этой статье говорится о духовном возрождении в рамках сохранения национальной идентичности в системе образования.

 

Summary

The spiritual revival in the framework of the preservation of national identity in the educational system is conducted in this article.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың еліміздегі саяси реформалар мен эконо­микалық жаңартулардың логикалық жалғасы іспетті «Рухани жаңғыру» бағдарламасы – Қазақстан халқының қызу қолдауына ие болған маңызы ерекше жоба.

Елбасы  жариялаған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру»  бағдарламасы біздің қоғамға, ұлтқа және ұлттық рухқа үлкен серпіліс берді. Қазақ қоғамының алдағы уақыттағы дамуының  бағытын анықтады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұл бағытта тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағытын атап көрсетіп те берді:

бірінші – бәсекелік қабілет;

екінші – прагматизм;

үшінші – ұлттық бірегелікті сақтау;

төртінші – білімнің салтанат құруы;

бесінші –Қазақстанның эволюциялық дамуы;

алтыншы – сананың ашықтығы.

Қазақ халқының рухани құндылық­тарын дәріптеп насихаттау, оны түгендеп саралау, заман талабын ескере отырып дамытуға арналған келелі ойларды бүгінгі күні қазақ елі бойтұмар тұтынады. Ұлтын сүйген Елбасының бұл мақаласы санаға сілкініс сыйлап, ойға тағдыршешті қозғау салды.

Рухани жаңғыру дегеніміз, ұлттық салт-сана, әдет-ғұрып, мәдени дәстүрлерді берік сақтай отырып, оны жаңа заман жетістік­терімен, жалпыадамзаттық құндылықтар­мен байыту.

Жастардың борышы – аса маңызды стратегиялық құжатта Елбасы қойған міндеттерді түсіну және зерделеу. Біздің еліміздің  әлемнің ең дамыған елдерінің отыздығына табысты кіруі үшін, әрбір жас адам негізгі оқиғалардан, жаңа ағымдардан және технологиялық үрдістен хабардар болып отыру қажет.

Мақалада айтылған маңызды дүниелердің бірі – білімнің салтанат құруы. Әрбір білімгер өз жері мен оның байлығының иесі болу үшін жаңа технологияларды меңгеріп, жаңаша өмір сүруге үйренудің жолдарын білуге тиіс. Егер қоғамның даму кілті білімді адамдардың жаңаша қызмет атқаруын керек ететін болса, сол жаңашыл адамдарды, болашақ қоғам мүшелеріне білім мен тәрбие беруді жүзеге асыратын мамандар дайындайтын біздің білім беру ұйымдары Елбасы көздеген бағыттарға лайықты болуы тиіс. Ең бастысы – білім беруге қойылып отырған жаңа талаптарды орындауда көптеген жұмыстар жүргізіліп, жастардың үш тілде білім алуына, жаңа технологияларды білім беру жүйесіне енгізуде келелі жұмыстар атқарылуда.

Соның ішінде «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасын қолға алуды тапсырғанын білеміз. Президент əлемдегі ең жақсы 100 оқулықты əртүрлі тілдерден қазақ тіліне аударуға тапсырма берген. «2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқулықтармен оқыта бастауға тиіспіз» деді. Бұл ірі жобаларды іске асыру жағы бүгінде басталып та кетті. Елбасының тапсырмасымен Ұлттық аударма бюросы құрылды, биылдың өзінде философия, мəдениеттану, тіл ғылымы саласындағы 17 оқулық оқырманға жол тартпақшы. Бұл кітаптардың дені ағылшын, француз тілдерінен, яғни түпнұсқа тілдерден аударылуда. Бүгінгі таңда аталмыш мәселені əл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті, Сүлейман Демирел университеті, Жоғары оқу орындарының қауымдастығы сияқты жоғары оқу орындары атқаруда.

Бұл бағдарлама аясында, ең алдымен, жүз мыңдаған студентке жаңа сапалық деңгейде білім беріледі, осылайша білім саласындағы жаһандық бәсекеге неғұрлым бейімделген мамандарды даярланады. Бұл арқылы мамандар прагматизм мен бәсекелік қабілет сияқты сананы жаңғыртудың негізгі қағидаларын қоғамда орнықтыратын басты күшке айналады.

Біздің ойымызша, осы 100 оқулық мемлекеттік тіліміздің қолданысын кеңейтетін болашақтың бастамасы болары анық. Бұл алдымен қазақ тілінде білім алудың маңыздылығын айқындап, мемлекеттік тіліміздің қуаттануына, тереңнен тамыр жаюына мүмкіндік туғызады. Елбасы мақаласының «Таяу жылдардағы міндеттер» атты екінші бөлімінде алда атқарылар бірнеше жобалар нақты көрсетіледі: «Біздің әлеуметтік және гуманитарлық біліміміз ұзақ жылдар бойы бір ғана ілімнің аясында шектеліп, дүниеге бір ғана көзқараспен қарауға мәжбүр болдық. Әлемнің үздік 100 оқулығының қазақ тілінде шығуы 5-6 жылдан кейін-ақ жемісін бере бастайды. Сол себепті, уақыт ұттырмай, ең заманауи, таңдаулы үлгілерді алып, олардың қазақ тіліндегі аудармасын жасауымыз керек».

Осылайша, болашақтың негізі білім ордаларының аудиторияларында, кітапханаларда  қаланады.

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Адам баласының бүкіл ғұмырындағы ең сенімді және ең сабырлы серігі – кітап»,- деп атап өткен болатын. Бұл – мемлекеттің міндеті. Бұл рухани, үлкен жоба.

Қазақстан Республикасының барлық мақсаты мен мүддесі ұлттық бірізділікті сақтай отырып, тәрбие жүйесін жетілдіру, ұлтымыздың тарихи- дәстүрлі сенімін жаңаша әлеуметтік жағдаймен ұштастыра дамыта беру болып отыр.  Ұлттық жаңғыру деген ұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. Абайдың даналығы, Әуезовтің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күйлері, ғасырлар қойнауынан жеткен бабалар үні – бұлар біздің рухани мәдениетіміздің бір парасы ғана. Осыларды оқып өскен ұрпақтың санасы биік, рухани дамыған, нағыз патриот болатыны сөзсіз.

         Қазіргі өскелең ұрпақ – өмірге бейімделген, қоғамға қосар үлесі бар жеке тұлға болып қалыптасуда. Олардың нақты мақсаты – шапшаң дамыған, өзгеріске толы заман талабына сай, өмірде өз орнын таба алатын, халыққа кедергісіз қызмет жасай алатын алғыр да білімді болу.

Осы орайда құрылған «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының» басты мақсаты: 

       Елбасының үштұғырлы саясаты  аясында шетел тілін үйрену, оның қолданыс аясын кеңейту бүгінде кезек күттірмейтін өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Алайда «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте», -деп ақын жырлағандай, өз тілінде еркін сөйлеп, өз тілін құрметтейтін тұлғаны баулысақ, өзге тілді қадірлейтін тұлғаны баулитынымызға көз жеткіземіз. Үштілділіктің маңызын түсіне білген жанның еліміз үшін болашақтағы алары да, берері де мол. «Біз ағылшын тілін игеруде серпіліс жасауымыз керек. Қазіргі әлемнің осы «лингва франкасын» меңгеру біздің еліміздің әрбір азаматына өмірдегі шексіз жаңа мүмкіндіктерді ашады»

«Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асырудың басты тетіктерінің бірі – оқу үдерісі.   Осыған орай қоғамдық сана­ны жаңғырту үдерісін табысты жүзеге асыру үшін барлық университет мамандықтарына рухани жаңғыруға қатысты элективті пәндер енгізілді.

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті, филология факультеті, шетел тілдері кафедрасының оқытушылары келешек ұрпаққа жол көрсетіп, жаңа фармацияның жаңа бағытындағы ұстазын қалыптастыру, ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында үлес қосуда.

Ағылшын тілінде «Биология», «Химия», «Физика» және «Информатика» пәнін тереңдетіп оқытатын топтарда «General English A2», «General English B1,B2», «Specialized English», «Practice of oral and written English», «Professional-oriented English Language» пәндерін өтуде. Шетел тілдері кафедрасының ұжымы университет мамандықтары бойынша мамандармен бірлесіп қазақ-орыс-ағылшын тілінде терминологиялық түсіндірме сөздіктерін, мамандыққа арналған оқу–әдістемелік құралдарын шығарып, сабақтар барысында кең қолдануда; студенттерді ағылшын тілінде жазылған шетелдік ғалымдардың ғылыми жұмыстарын қолдана білу дағдыларын дамытуда.

«Practice of oral and written English» пәнінде студенттер көптеген тақырыптарға екеуара сөйлесу, монолог, ситуация бойынша әңгімелесу,сұрақ-жауап беру, эссе жазу дағдыларын дамытуда.

«Professional-oriented English Language» пәні дәрістерінде студенттер ағылшын тілінде резюме жазу, жеке парақ толтыру, ресми, бейресми хаттарға жауап беру, арнайы мәтіндерді аудару, ауызша түсінігін айту, екеуара қандайда бір тақырыпқа сөйлесу, презентация жасап, қорғау дағдыларын үйренуде.

«Specialized English» пәні сабақтарында жоғарыда аталған тапсырмалардан бөлек болашақ мамандықтары бойынша атақты тұлғалардың

өмірбаяны, ғылыми жұмыстары туралы презентация жасап және мектеп бағдарламасы бойынша арнайы тақырып таңдап, ашық сабақтың күнтізбелік жоспарын түзіп, сабақ өту дағдыларын қалыптастыруда.

«General English A2», «General English B1,B2» пәндерінің ОБСӨЖ сабақтарында Елтану тақырыптары бойынша презентациялар қорғау, ағылшын тілінде сөйлейтін елдердің әдеп-ғұрыптарымен, мідениетімен танысу, қазақ халқының әдеп-ғұрпын дәріптеу мақсатында рольдік ойындар арқылы ағылшын тілінде сценарий көрсету қолға алынған.

Қорыта келгенде, Ұлттық білім саясатына барынша  жауап бере алатын көптілді  меңгерген тұлғаны қалыптастыру жолында жұмыс жүргізудеміз.

Әдебиеттер

  1. Н.Н.Назарбаев. « Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы. Егемен Қазақстан газеті.2017.
  2. Г.Абдикаликова. « Духовное возрождение-приоритет Третьей модернизации Казахстана».2017.
  3. С.Мұсатаев. « Жүз оқулықтың ерекшелігін сөз етсек...».https://abai/kz>

Партнеры G Global